15 Temmuz 2016 tarihinde adına “Yurtta Sulh Konseyi” diyen ne idüğü belirsiz bir askeri cunta tarafından Türkiye’ye yaşatılmak istenen kepazelik, şüphe yok ki ilgililerin tarihçe-i hayatına kapkara bir leke olarak kaydedilecektir… Arkasındaki saik her ne olursa olsun, elbette gayrı meşrudur, elbette lanetlenmelidir ve elbette meşru çerçevede hesabı da sorulmalıdır… Okumaya devam et
Adalet; toplumsal düzenin mümkün ama zorunlu olmayan bir niteliğidir. Adaletin gerçekleştirilmesi hukukun en önemli vazifesidir. Hukuk, toplumsal düzen demektir fakat her toplumsal düzenin adaleti gerçekleştirdiğini söylemek de zordur. Müsbet veya menfi pay (hak ya da ceza) dağıtan kurallarla alakalı olarak hukuktan beklenen, fertler ya da fertlerle devlet (kamu otoritesi) arasında gerçekleşen yahut da gerçekleşmesi muhtemel olan sosyal ilişkilerin adilane tanzimidir. Ancak bunun nasıl sağlanacağı çok da açık değildir. Okumaya devam et
RÖPORTAJ*
MUSTAFA ÇEVİK: Neşet Bey, ilk olarak şöyle bir soru sorayım felsefe yapmanın bir tek tarzı mı vardır yoksa kültüre, kişiye çağa ve sosyal durumlara göre değişen felsefe yapma tarzları olabilir mi?
NEŞET TOKU: Önce felsefeyi tanımlamak, dolayısıyla da o tanım çerçevesinde konuşmak lazım. Felsefe, rasyonel zeminde hayatı ve varlığı açıklama anlamlandırma girişimidir. Rasyonalist olma mecburiyeti demiyorum dikkat edelim. Rasyonalist olur Ampirist olur şu olur, bu olur ama hepsi rasyonel zeminde açıklama, anlamlandırma yapmak mecburiyetindedir… Okumaya devam et
Siyaset felsefesi ya da siyaset bilim açısından bakıldığında, rejimleri birbirinden ayırt eden temel nitelik, “meşruiyet kaynakları” olarak değerlendirilir ise de bu değerlendirme herhangi bir rejimin “iyiliği”ya da“kötülüğü” hususunda tek başına yeterli bir bilgi içermez. Mesela; kadim-geleneksel rejimlerden; monarşi ya da aristokrasinin meşruiyet kaynağının “din” şeklinde kabulü, onu peşin peşin “iyi” yapmayacağı gibi, “kötü” de yapmaz. Öte yandan; modern siyasi rejimlerden; demokrasi ya da cumhuriyetin meşruiyet kaynağının “halk” olarak kabulü de onu peşin peşin iyi ya da kötü yapmaz… Okumaya devam et
İslam Hukukunun geleneksel adı fıkıhtır. Fıkıh kelimesi; Ehli Sünnet hukuk ıstılahında şu şekilde tarif edilmektedir: “Dinin-şeriatın amelî hükümlerini delilleriyle birlikte bilmek”. Asıl fonksiyonu toplumsal ilişkilerin, “muamelat”ın tanzimi olan “fıkıh” Emevîler Dönemi (661-750) itibarıyla teşekkül etmeye başlamıştır. Okumaya devam et
Umre, Müslümanların özelde Kâbe‘yi, geneldeyse İslam’ın teşekkül ettiği tüm bölgeyi (Mekke, Medine) “hac mevsimi” dışında ziyaret etmelerine denir… Müslümanların ömründe bir defa “umre” yapmaları Hanefî ve Malikî mezheplerine göre sünnet, Şafîî ve Hanbelî mezheplerine göreyse farzdır… Okumaya devam et
Hukukun nasıl tarifi edileceği şüphesiz müşkül bir mesele… Fonksiyonel açıdan hukuk; siyasi düzenlemelerin belirleyici, resmi yorumu veya toplumsal düzenin icbar edici araçlarla temini ya da evrensel-etik bir prensip tarafından fertler arasında cereyan eden ilişkilerin bitarafane tanzimi şeklinde değerlendirilebilir ise de mantık açısından bireysel ya da toplumsal faydaya yönelik rasyonel-uzlaşımsal kurallar mı yoksa kutsal mesajın buyrukları mı ya da akılla keşfedilip, temellendirilebilen rasyonel insan doğasına neyin uyup neyin uymadığını gösteren ve bu nedenle de emredici veya yasaklayıcı olan evrensel norm mu yahut da egemen gücün irade bildirimi mi olduğu hususu hayli tartışmalıdır… Okumaya devam et
Varlığa ve hayata yönelik hakikati araştırma ya da hakikati temsil iddiasının söz konusu olduğu her yerde, şüphesiz asıl rekabet “felsefe” ile “din” arasında cereyan etmektedir. Antik Yunan Felsefesi ile Hıristiyanlık inancının karşılaştığı gün başlayan bu rekabetin halâ devam ettiğini söylemek herhalde yanlış olmayacaktır. Okumaya devam et
İslam düşüncesinin yüz akı simalarından İbni Haldun; medeniyetin ne olduğunu umran kavramından hareketle şöyle açıklıyor: Umran; kurumsal ilişiler ağı anlamında sosyal yapı ve ona tabiatı gereği arız olan haller, yani toplumsal hayattır. Umranın inşa sebebi, insanların hayatlarının muhafazası ve idamesi için lüzumlu olan şeyleri tek başlarına temin edememeleri ve müşterek savunma ihtiyaçlarıdır. Okumaya devam et
Üniversitelerin, üniversal seviyede bilgi üreten kurumlar olmasının garantisi ne kadar akademik özgürlüklerse akademik özgürlüklerin garantisi de şüphesiz iş güvencesidir… Akademik özgürlüklerle iş güvencesi arasındaki bağ elbette inkâr edilemez… Bu bağın bir hayli zayıf olduğu Türkiye gibi ülkelerde üniversiteler, maalesef üniversal bilgi üretim ve akademik öğretim merkezlerinden öte muayyen bir ideolojinin ajitasyon kulüplerine dönüştürülmektedir… Okumaya devam et
